Rikicin Kasafin Kuɗi a Rivers: Me Yasa Majalisa Ta Ƙi Kyautar N100,000 Daga Gwamna Fubara?

Labarin da ke ƙasa ya dogara ne akan rahoton farko daga Legit.ng (Hausa).

Wani mataki mai muhimmanci na tsarin mulki ya faru a jihar Rivers a ranar Talata, inda ‘yan majalisar dokokin jihar suka ƙi karɓar kyautar Naira dubu ɗari (N100,000) da Gwamna Siminalayi Fubara ya tura wa kowane memba a matsayin kyautar Kirsimeti. Wannan ƙin yarda bai zama al’amarin gudanar da al’ada ba, amma alamar tsaka mai wuya a tsakanin bangaren zartarwa da na doka, wanda ke nuna zurfin rikicin siyasa da tsarin mulki a jihar.

Batun Shari’a: Ko Kuɗin Ya Bi Tsarin Doka?

A cikin sanarwar da suka fitar, majalisar ta bayyana cewa ba ta nemi ko kuma ta amince da wannan ciyarwar kuɗi ba. Kakakin kwamitin yaɗa labarai na majalisar, Enemi George, ya bayyana cewa aikin gwamnan na tura wa mambobin majalisar kuɗi ba tare da izininsu ba ya saba wa ƙa’ida. George ya kuma zargi gwamnan da ci gaba da amfani da asusun harajin jihar ba tare da wani izini na majalisa ba tun bayan rantsar da shi a shekarar 2023.

Muhimmin batun da ya fito daga wannan lamari shi ne tambaya game da bin tsarin kasafin kuɗi da tsarin mulki. A ƙarƙashin tsarin mulkin Najeriya, majalisar dokoki ce ke da alhakin duba da amincewa da kasafin kuɗin jihar, sannan kuma ta yi lura da yadda ake kashe kuɗaɗen. Ƙin karɓar kuɗin na nuna cewa majalisar na ganin cewa gwamna ya keta wannan aikin da doka ta ba shi.

Bayan Rikicin: Matsalolin Gudanarwa da Siyasa

Wannan rikici ya zo ne a lokacin da rikicin siyasa a jihar ke ci gaba da tsananta. Rahoton ya nuna cewa har yanzu Gwamna Fubara bai gabatar da kasafin kuɗin jihar na shekarar 2024 ga majalisar ba don duba da amincewa. Haka kuma, bai miƙa sunayen kwamishinonin da za su gudanar da ayyukan gwamnati ba, yayin da yake gudanar da harkokin jihar da kwamishinoni takwas kacal.

Wannan yanayin na iya haifar da matattarar ayyukan gwamnati da kuma rashin ci gaban jihar. Lokacin da bangarorin biyu na gwamnati suka yi fada kan hanyoyin gudanarwa, al’umma ce ke fama da sakamakon. Ana iya jinkirtar ayyukan ci gaba, biyan kuɗi ga ma’aikata, da sauran muhimman ayyuka masu muhimmanci ga jama’a.

Fahimtar ‘Yan Majalisa: Haƙƙin Lura da Kuɗi

Akwai ra’ayi cewa ƙin karɓar kuɗin na iya zama wani yunƙuri na nuna cewa majalisar tana son tabbatar da cewa ana bin tsarin doka. Ta hanyar nuna rashin amincewa da wannan ciyarwar, majalisar tana nuna cewa tana kare ‘yancin ta na lura da kuɗaɗen jama’a. Wannan mataki na iya zama saƙo ga gwamna cewa dole ne ya bi hanyoyin da doka ta tsara, ba kawai yin abin da yake ganin yana da kyau ba.

Duk da haka, wasu na iya ganin wannan matakin a matsayin wani yunƙuri na siyasa, musamman ma bayan wasu ‘yan majalisa 16 suka ƙaura daga jam’iyyar PDP zuwa APC, wanda ke nuna canjin goyon baya a cikin majalisar. Wannan ya iya ƙara dagula rikicin tsakanin gwamna, wanda ke cikin PDP, da majalisar da ke da yawan mambobin APC a yanzu.

Matsayin Al’umma da Makomar Jihar

Ga al’ummar jihar Rivers, wannan rikici yana nuna cewa rikicin siyasa na iya shafar rayuwarsu ta yau da kullum. Yayin da ‘yan siyasa ke fafutukar kan ikon su, aikin gwamnati na iya tsayawa. Batun da ya kamata a yi tunani a kai shi ne: Yaya wannan rikici zai shafi ci gaban jihar da kuma rayuwar talakawa?

Majalisar ta ɗage zamanta zuwa ranar 26 ga Janairu, 2026, wanda ke nuna cewa ba a ganin an kusanto sulhu nan da nan ba. Alhakin isar da saƙon cewa dole ne a dawo da aikin gwamnati kan hanyoyin da doka ta tsara ya rataya a wuyan dukkan bangarorin. Komawa kan bin doka da oda shine kawai hanyar da za a iya tabbatar da cewa kuɗin jama’a ana amfani da shi yadda ya kamata don manufofin ci gaba da amfanin al’umma baki ɗaya.

Labarin ya ƙare a nan.