Harajin Jiragen Sama 2026: Yadda Sabon Doka Zai Lale Tattalin Arzikin Najeriya

Labarin da ke ƙasa ya dogara ne akan bayanai daga wata hira da Shugaba kuma Babban Jami’in Gudanarwa na Air Peace, Allen Onyema, ya yi da Arise News, wanda Persecondnews ta ruwaito.

Masana’antar jiragen sama ta Najeriya tana fuskantar wani kalubale mai tsanani wanda masana ke kyalkyale zai iya canza fuskar tafiye-tafiyen cikin gida da kuma yadda tattalin arzikin ƙasa ke aiki. Sabon dokar haraji da za ta fara aiki a ranar 1 ga Janairu, 2026, tana ɗauke da barazanar hauhawar farashin tikitin jirgi har ya wuce Naira miliyan ɗaya, wanda hakan zai sa wasu manyan kamfanonin su rufe kofa a cikin ‘yan watanni.

Tsarin Haraji Mai Rikici: Matsalar da ba ta da ƙarshe ga Kamfanonin Jiragen Sama

A cewar Allen Onyema na Air Peace, tsarin haraji na yanzu ya riga ya cika kamfanonin jiragen sama da nauyi. Ya yi misali da tikitin da ke kusan Naira ɗari uku da hamsin, inda kamfanin jirgin sama zai karɓi kusan Naira tamanin da ɗaya kacal. Bambancin kuɗin yana nufin cewa masu jigilar kaya ne ke ɗaukar nauyin haraji maimakon kuɗin dawo da farashi. Sabon dokar da za ta dawo da Harajin Ƙimar Ƙara (VAT) a kan jiragen sama da kayan aiki zai ƙara dagula wannan matsalar.

“Muna shaƙa,” in ji Onyema yana mai nuni da cewa waɗannan farashin ba makawa za a mika su ga mabukaci. Wannan yana nufin cewa talauci da rashin damar tafiya zai ƙara yaduwa a tsakanin al’ummar Najeriya.

Jirgin Sama a matsayin Ginin Tattalin Arziki: Faduwar Sa Zai Haifar da Bala’i

Muhimmin batu da Onyema ya fito da shi shi ne cewa tasirin wannan dokar ba zai iyakance ga farashin tikitin jirgi ba. Jiragen sama suna taka muhimmiyar rawa a cikin tattalin arzikin ƙasa. Suna haɗa kasashe da jihohi, suna sauƙaƙa kasuwanci, yawon bude ido, da ma aikace-aikacen tsaro. Idan kamfanonin jiragen sama na cikin gida suka fadi, tasirin zai yi zurfi sosai:

• Hatsarin Banki: Kamfanonin jiragen sama suna da lamuni da hayar da suka yi da bankuna. Faduwarsu zai jefa bangaren banki cikin wani babban hadari.
• Warewar Yankuna: Garuruwa da kauyuka masu nisa za su sake zama masu keɓe, wanda hakan zai kawo cikas ga haɗin kai da ci gaban yankin.
• Matsin Lamba kan Hanyoyin Ƙasa: Wadanda ba za su iya tafiya ta jirgi ba za su koma kan hanyoyin da suka riga sun cika, wanda hakan zai ƙara yawan hatsarori da asarar rayuka.
• Rushewar Ayyukan Yi: Masana’antar tana ba da ayyukan yi kai tsaye da kai tsaye ga dubban mutane, daga ma’aikatan jirgi zuwa masu aikin filin jirgin sama.

Komawar Dokar Kudi ta 2020: Mafaka da aka Bari

Don fahimtar girman barazanar, ya kamata a koma baya ga Dokar Kudi ta 2020. Waccan doka ta ba da sauƙi mai mahimmanci ga masana’antar ta hanyar cire VAT akan farashin fasinjoji da kuma rangwamen haraji akan shigo da jiragen sama da kayan gyara. Wannan shi ne abin da ya taimaka wa fannin ya murmure daga raunin da ya samu bayan cutar COVID-19. Sabuwar dokar ta 2026 tana da nufin soke wannan keɓancewar, wanda masana ke ganin zai mayar da hannun jari.

Matsayin Gwamnati da Hanyar Gaba: Zaɓi Mai Tsanani

Ƙungiyar Masu Gudanar da Jiragen Sama ta Najeriya (AON) ta sha gabatar da bukatunta ga majalisar dokoki da kuma shugaban ƙasa. Buƙatunsu a bayyane yake: a dawo da rangwamen haraji na Dokar 2020 don tabbatar da rayuwar masana’antar. Duk da yin la’akari da amsa da Shugaba Bola Tinubu ya gabatar a baya, lokaci yana ƙarewa.

Gwamnati tana fuskantar wani zaɓi mai tsanani: ko dai ta ci gaba da sabon hanyar samun kuɗaɗe ta hanyar haraji tare da haɗarin lalata wani gini mai mahimmanci na tattalin arziki, ko kuma ta yi tunani mai zurfi kan yadda za a tallafa wa wannan fanni don ci gaba da zama ginshiƙin haɗin kai da ci gaban ƙasa.

Yayin da ƙasar ke kokawa da matsalolin tattalin arziki da hauhawar farashin kayayyaki, yin watsi da gargadin da masana’antar jiragen sama ke yi na iya haifar da wani bala’i da ba a sani ba, wanda zai fi lalata fiye da yadda ake zato.

Tushen Labarin: Wannan rahoto na bincike ya dogara ne akan bayanai daga wata hira da Shugaban Air Peace Allen Onyema ya yi, wanda Persecondnews ta ruwaito a ranar 28 ga Disamba, 2025.