Zaben Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya: Gudanarwa da Tsaro a Kan Gaba, Amma Tambayoyi Kan Gaskiya

Labarin da ke bayani kan yanayin zaben da aka gudanar a Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya, tare da nazarin matakan tsaro da kuma ra’ayoyin ‘yan adawa.

BANGUI – ‘Yan ƙasar Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya sun fito ne a ranar 28 ga Disamba, 2025, domin kada kuri’unsu a cikin babban zaben ƙasa wanda ya haɗa da zaɓen shugaban ƙasa, ‘yan majalisa, da shugabannin kananan hukumomi. Zaben ya zo a lokacin da ake sa ran Shugaba Faustin-Archange Touadéra zai sake samun nasara domin wa’adi na uku a kan mulki.

Kira Ga Zaman Lafiya da Ci Gaba

A cikin jawabinsa kafin zaben, Shugaba Touadéra ya yi kira ga ’yan ƙasar da su ɗauki wannan zaɓen a matsayin gudummawar su ga ci gaban ƙasar, da kuma tabbatar da zaman lafiya da tsaro. Wannan kira ya zo ne a cikin yanayin da ƙasar ke fuskantar ƙalubalen tsaro da rikice-rikicen siyasa tun daga shekarun baya. Masu lura da al’amuran ƙasar suna ganin cewa, jawabin na nuna yunƙurin gwamnati na sanya zaɓen a matsayin wani abu da ya wuce siyasa kawai, amma a matsayin hanyar haɗa kan al’umma.

Tsauraran Matakan Tsaro da Rawar MINUSCA

An ɗauki matakan tsaro na musamman a babban birnin ƙasar, Bangui, domin tabbatar da gudanar da zaɓen cikin aminci. Rundunar wanzar da zaman lafiya ta Majalisar Ɗinkin Duniya (MINUSCA) ta taka muhimmiyar rawa wajen sa ido kan yanayin. Ƙarfafa tsaron birane da kewayen wuraren jefa kuri’a ya kasance babban abin lura, wanda ke nuni da tsoron tashe-tashen hankula ko kuma hare-haren da ƙungiyoyin ‘yan tada kayar baya za su iya kaiwa.

‘Yan Adawa Suna Zargin “Wasan Kwaikwayo”

Duk da tsauraran matakan tsaro da kuma janyo hankalin jama’a, ‘yan adawar siyasa a ƙasar sun yi suka mai ƙarfi kan yadda ake gudanar da zaben. Wasu daga cikinsu sun ɗauki shi a matsayin “wasan kwaikwayo” ne kawai, suna zargin cewa an shirya shi ne domin tabbatar da ci gaba da mulkin Shugaba Touadéra. Wasu kuma sun yi kira da a kaurace wa zaben gaba ɗaya, suna mai cewa ba a bin ka’idojin dimokuradiyya da adalci ba. Wannan ra’ayi yana nuna cewa akwai rarrabuwar kawuna da rashin amincewa a tsakanin ‘yan siyasar ƙasar.

Nazari: Mafita Ko Ci Gaba da Rikici?

Masana siyasa da ke nazarin yanayin Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya suna ganin cewa wannan zaben yana da muhimmanci ta fuskar ci gaba da zaman lafiya. Ko da yake tsaron da aka yi yana iya zama alamar kyakkyawan niyya, amma gaskiyar amincewar jama’a da ‘yan adawa ita ce za ta ƙayyade ingancin sakamakon. Idan za a sami sauyi ko kuma a ci gaba da mulki, hakan zai yi tasiri sosai kan yadda ƙasar za ta magance ƙalubalanta na tattalin arziki da tsaro. Bugu da ƙari, rawar da ƙungiyoyin kasa da kasa ke takawa, kamar MINUSCA, tana da muhimmanci wajen tabbatar da cewa za a iya gudanar da wannan sauyi cikin lumana idan har an samu nasara.

Bayanin Tushe: Labarin ya dogara ne akan bayanai daga rahoton Deutsche Welle (DW) a ranar 28 ga Disamba, 2025.