Shugaba Ouattara Ya Bayyana Aniyarsa Na Sake Takara A Zaben 2025

Shugaba Alassane Ouattara na Cote d’Ivoire ya tabbatar da cewa zai sake tsayawa takara a zaben shugaban kasa da za a gudanar a ranar 25 ga Oktoba, 2025. Wannan zai zama wa’adi na hudu a kan karagar mulki idan ya yi nasara.

“Ni dan takara ne saboda kundin tsarin mulkin kasarmu ya ba ni damar sake tsayawa takara a wani wa’adi, kuma ina da lafiyar yin hakan,” in ji Shugaba Ouattara yayin da yake bayyana aniyarsa.

Adawa Ta Yi Kakkausar Sukar Matakin

Jam’iyyun adawa a kasar sun nuna rashin amincewa da matakin, inda suka yi zargin cewa ya saba wa kundin tsarin mulkin kasar. Ana kuma ci gaba da muhawara kan yadda aka cire wasu ‘yan takara daga jerin masu neman mukamin shugaban kasa.

Kafin sanar da matsayinsa na sake takara, an yi ta ce-ce-ku-ce kan yadda aka fitar da sunayen wasu ‘yan takarar adawa daga jerin masu neman mukamin shugaban kasa.

Tarihin Mulkin Ouattara

Shugaba Ouattara mai shekaru 83, tsohon ma’aikacin banki ne na kasa da kasa, kuma ya fara mulki a Cote d’Ivoire tun daga shekara ta 2011. A baya ya yi ikirarin cewa zai yi murabus bayan kammala wa’adin mulkinsa na uku a shekarar 2020.

Ouattara wanda aka horar a fannin tattalin arziki a Amurka, ya dade yana nuna kansa a matsayin kwararren masani wanda zai kawo ci gaba ga kasarsa.

Kamar yadda Asusun Ba da Lamuni na Duniya (IMF) ya hasashe, Cote d’Ivoire na sa ran samun ci gaban tattalin arziki (GDP) na kashi 6.3 cikin 100 a shekarar 2025. Wannan ya yi daidai da ci gaban da aka samu a kasar cikin shekaru goma da suka gabata.

Rikici da Tashe-tashen Hankula

Shugaba Ouattara ya kulla yarjejeniyoyi da suka taimaka masa ya lashe zabuka biyu da suka gabata, tare da dakatar da irin tashin hankalin da ya barke bayan ya doke Laurent Gbagbo a shekara ta 2010.

Rashin amincewa da sakamakon zaben 2010 ya haifar da yakin basasa wanda ya kashe mutane sama da 3,000. Rikicin ya kawo karshe ne lokacin da aka kama Gbagbo a mafakarsa da ke birnin Abidjan.

Bayan kammala wa’adin mulkinsa na biyu, Ouattara ya samu damar tsayawa takara a zaben 2020 bayan da aka yi wa kundin tsarin mulki gyare-gyare. ‘Yan adawa sun kauracewa zaben, kuma Ouattara ya lashe zaben da gagarumin rinjaye. Duk da haka, tasirin kuri’un ya ragu bayan kashe-kashen da suka biyo baya inda aka kashe akalla mutane 85.

Juyin Mulki da Matsalolin Tsaro

Mulkin Ouattara ya fuskanci kalubale daga ‘yan adawa da kuma wasu kungiyoyin farar hula. A shekarar 2022, kasar ta fuskanci wasu hare-haren da aka kai ga sojoji a yankin arewa, wanda hakan ya haifar da tashin hankali.

Duk da matsalolin tsaro da tattalin arziki, gwamnatin Ouattara ta ci gaba da inganta harkokin tattalin arziki da kuma bunkasa hadin kan kasa.

Makomar Siyasar Cote d’Ivoire

Yayin da zaben 2025 ke gabatowa, sa ido kan yanayin siyasar kasar ya kara zama mai mahimmanci. Masu sa ido kan harkokin Afirka suna jiran ko za a samu sauyi ko kuma ci gaba da mulkin Ouattara.

Kamar yadda aka saba a zabukan baya, ana sa ran za a samu zanga-zangar adawa da kuma yuwuwar tashe-tashen hankula idan aka yi la’akari da tarihin rikice-rikicen siyasar kasar.

Duk da haka, Ouattara ya nuna cewa yana da niyyar ci gaba da mulki, yana mai cewa kundin tsarin mulkin kasar ya ba shi damar yin hakan.

Masu sharhi kan harkokin Afirka suna jiran ko za a samu sauyi ko kuma ci gaba da mulkin Ouattara a zaben 2025.

Credit: Cikakken daraja ga mai wallafa na asali: DW Hausa