Rikicin Jami’ar Sokoto: Yadda Siyasa Ke Shiga Cikin Zanga-Zangar Ma’aikata

Labarin da ke ƙasa ya dogara ne akan rahoton Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a ranar 12 ga Disamba, 2025.

Shugaban Jami’a Ya Nuna Hatsari Ga Siyasa A Cikin Zanga-Zanga

Farfesa Bello Yarima, Mataimakin Shugaban Jami’ar Jihar Sakkwato (SSU), ya yi kakkausar suka ga yadda aka yi amfani da siyasa wajen zanga-zangar da ƙungiyoyin ma’aikatan jami’ar suka yi kwanan nan. A cewarsa, zanga-zangar da ƙungiyoyin kwadago suka yi don neman cire Bursar na jami’ar ba ta bin ƙa’idojin da suka dace ba, kuma an yi ta ne da nufin kawo cikas ga shugabancinsa.

Tushen Rikicin: Matsayin Bursar Da Siyasar Nadin Ma’aikata

Yarima ya bayyana cewa an tura Jami’in kudin (Bursar) zuwa jami’ar shekaru uku da suka gabata ta hanyar wata wasika daga Fadar Gwamnatin Jihar. Saboda haka, ya ce ba shi da ikon cire shi bisa ga wannan wasiƙar, kuma ya kamata ƙungiyoyin su tura kokensu kai tsaye ga gwamnatin jiha maimakon yin zanga-zanga a ofishinsa. Wannan batu na nuna wata babbar matsala a tsarin gudanarwa na jami’o’in jihohi a Najeriya: yadda nadin manyan ma’aikata na iya zama abin siyasa, wanda ke haifar da rikice-rikice tsakanin shugabannin jami’o’i da ma’aikatan gwamnati da suka naɗa su.

“An naɗa mai kula da ma’aikata kafin in zama mataimakin shugaban jami’a,” in ji Yarima. “Ba ni da ikon cire shi bisa ga wasiƙar da aka naɗa shi.”

Zargin Munafunci Da Kayan Aikin Siyasa

Bayan zargin da ya yi na cewa an yi amfani da siyasa, Yarima ya kuma zargi masu zanga-zangar da “zamba, munafunci da kuma rashin da’a”. Ya ce ya amsa wasiƙarsu da ta dace kuma ya tuntuɓe su don warware matsalar, amma sun zaɓi yin zanga-zanga a fili. Wannan ya jawo tambaya game da yadda ake warware rikice-rikicen cikin gida a jami’o’i: shin ta hanyar tattaunawa a ɓoye ko ta hanyar zanga-zanga a bainar jama’a?

Ya kuma umurci ƙungiyar masana da su girmama kansu kuma “kada su zama kayan aikin siyasa don cimma muradun wasu mutane ko ƙungiyoyi a jihar”. Wannan magana ta nuna cewa akwai hasashen cewa wasu ƙungiyoyi na siyasa a wajen jami’ar na iya amfani da rikicin don cimma burinsu.

Dangantaka Tsakanin Jami’a Da Gwamnatin Jiha: Wani Bango Na Biyu

A gefe guda, Yarima ya yaba wa Gwamna Ahmad Aliyu kan gudunmawar da ya bayar ga jami’ar. Ya bayyana cewa gwamnan, wanda shine baƙon jami’ar, ya biya kimanin Naira miliyan 700 na albashin malaman makaranta masu ziyara da na hutu, da kuma Naira miliyan 600 na bashin ƙarin girma da ma’aikatan ke bin su a baya. Haka kuma, gwamnan ya tabbatar da cewa fannin ilimi ya sami kashi 30 cikin 100 na kasafin kudin jihar, wanda ya fi na UNESCO.

Wannan ya nuna wata madaidaiciyar yanayi: duk da rikicin da ke faruwa tsakanin shugaban jami’a da wasu ƙungiyoyin ma’aikata, akwai alamar haɗin kai tsakanin jami’ar da gwamnatin jiha a wasu fannoni. Yana nuna cewa rikicin na iya zama na cikin gida ne (internal) tsakanin ma’aikata da shugabanci, ba game da goyon bayan gwamnati ga jami’ar ba gaba ɗaya.

Muhimmancin Rikicin Ga Ilimi A Arewacin Najeriya

Rikicin da ke faruwa a Jami’ar Jihar Sakkwato yana da muhimmanci mai yawa ga yanayin ilimi a yankin Arewacin Najeriya. Jami’ar Sokoto tana ɗaya daga cikin manyan cibiyoyin ilimi a yankin, kuma duk wani rikici da ke kawo cikas ga ayyukanta zai yi tasiri ga ɗaruruwan ɗalibai da iyayensu.

Bugu da ƙari, yadda ake warware wannan rikici zai zama abin koyo ga sauran jami’o’in jihohi da ke fuskantar irin wannan matsalolin na siyasa da gudanarwa. Shin za a iya warware shi ta hanyar tattaunawa cikin lumana ko kuma zai ƙara tsananta? Tambayar da ta fi muhimmanci ita ce: yaya za a kiyaye ‘yancin ma’aikatan yin zanga-zanga yayin da kuma a kiyaye tsarin mulki da darajar shugabancin jami’a?

Yarima ya ce ba a tsammanin zanga-zangar ɗaukar takardu a kan tituna a cikin hukumar ilimi, yana nuna cewa akwai wata hanyar da ta fi dacewa don magance matsalolin. Amma, ƙungiyoyin ma’aikata na iya ganin cewa zanga-zanga ita ce hanyarsu ta ƙarshe don jawo hankalin jama’a da gwamnati ga bukatunsu.

Labarin ya dogara ne akan rahoton farko na Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya (NAN) a kan nan.