Firaministan Malaysia Anwar Ibrahim Ya Yi Kira Ga Kasashen Duniya Don Ajiye Makamai Da Neman Sulhu

Kuala Lumpur: Firaministan Malaysia, Anwar Ibrahim, wanda a halin yanzu ke jagorantar kungiyar Kasashen Yankin Kudancin Asiya (ASEAN), ya yi kira ga kasashen duniya da su yi watsi da makamai kuma su zauna a kan teburin sulhu domin magance rikice-rikicen da ke barkewar a yankuna daban-daban na duniya.

Rikicin Kambodiya Da Thailand Ya Kara Kamari

Kira na Firaministan Anwar ya zo ne a lokacin da rikicin kan iyaka tsakanin Kambodiya da Thailand ya kara tsananta. Rahotanni sun nuna cewa sojojin Kambodiya sun harba makaman roka da manyan bindigogi zuwa yankin Thailand, yayin da sojojin Thailand suka mayar da martani ta hanyar amfani da jiragen yaki na F-16 domin kai hare-hare ta sama.

Rikicin kan iyaka tsakanin kasashen biyu ya dade yana tasowa, inda rahotanni suka bayyana cewa a baya-bayan nan mutane 12 suka mutu a fafatawar da ta barke tsakanin sojojin biyu. Wannan lamari ya kara nuna yadda rikice-rikicen kan iyaka na iya zama hadari ga zaman lafiya a yankin.

Karin Bayani Game da Rikicin

Ana ganin rikicin tsakanin Kambodiya da Thailand a matsayin wani bangare na tsohon rikici kan mallakar wani yanki mai albarka da ake kira Preah Vihear, wanda Kotun Duniya ta yanke hukunci a shekarar 1962 cewa na Kambodiya ne. Duk da haka, Thailand ta ci gaba da nuna rashin amincewa da wannan hukunci, wanda hakan ya haifar da tashe-tashen hankula a tsakanin kasashen biyu.

A cikin shekarun baya-bayan nan, an samu hare-hare da yawa da sojojin biyu suka kai wa juna, wanda ya haifar da asarar rayuka da kuma lalata kayayyakin more rayuwa. Kira na Firaministan Anwar na neman sulhu ya zo ne a lokacin da yake bukatar a dakatar da wannan rikici kafin ya kara ballewa.

Kungiyar ASEAN Da Matsayin Ta A Rikicin

Kungiyar Kasashen Yankin Kudancin Asiya (ASEAN), wacce Malaysia ke jagoranta a halin yanzu, ta kasance tana kokarin kawo karshen rikice-rikicen da ke faruwa a yankinta. Duk da cewa ASEAN tana da manufar kiyaye zaman lafiya da hadin kai tsakanin membobinta, amma rikicin tsakanin Kambodiya da Thailand ya nuna cewa akwai bukatar karin aiki don cimma wannan buri.

Firaministan Anwar ya bayyana cewa, “Abin da muke bukata shi ne kasashen duniya su fahimci cewa makamai ba za su iya magance matsalolin mu ba. Muna bukatar mu yi magana da juna, mu yi sulhu, kuma mu kafa hanyoyin da za su hana barkewar rikice-rikice a nan gaba.”

Martanin Kasashen Duniya

Kungiyar Tarayyar Turai da kungiyoyin kare hakkin bil’adama sun yi kira ga kasashen biyu da su dakatar da hare-haren da suke kaiwa juna kuma su nemi hanyoyin sulhu. Haka kuma, Majalisar Dinkin Duniya ta nuna damuwarta game da yadda rikicin zai iya shafar zaman lafiya a yankin.

Wasu masu sa ido kan harkokin siyasa sun yi imanin cewa, idan ba a yi wani gaggawar mataki ba, rikicin na iya kara tsananta, wanda zai iya haifar da mummunar sakamako ga yankin Kudancin Asiya.

Makomar Rikicin

Duk da yunƙurin da kungiyar ASEAN ke yi na kawo sulhu, amma har yanzu babu wata alama da ke nuna cewa kasashen biyu za su yi watsi da makamai. Firaministan Anwar ya kuma yi kira ga kasashen duniya da su taimaka wajen samar da ingantaccen tsarin sulhu, yana mai cewa, “Ba za mu iya ci gaba da yin rikiɗa da juna ba. Lokaci ya yi da za mu yi sulhu mu kafa zaman lafiya.”

Ana sa ran cewa za a gudanar da taro tsakanin shugabannin kasashen biyu a cikin ‘yan kwanaki nan domin tattaunawa kan yadda za a kawo karshen wannan rikici.

Kamar yadda aka saba, rikice-rikicen kan iyaka suna da matukar illa ga al’ummar da ke zaune a yankunan da abin ya shafa. Yawancin mutane sun rasa gidajensu, ayyukansu, da ma rayukansu saboda wadannan tashe-tashen hankula. Don haka, ana fatan cewa shugabannin kasashen biyu za su yi wani abu mai kyau domin hana ci gaba da asarar rayuka.

Credit: Cikakken daraja ga mai wallafa na asali: DW Hausa