Fushin Matasa da Gargadin Shugaban Addini: Yadda Rikicin Tattalin Arziki Ya Zama Babban Kalubale a Iran

Labarin da ke ƙasa ya dogara ne akan bayanai daga wata hanyar sadarwa ta Jamus, DW, a matsayin tushe na farko.

Shugaban addini a ƙasar Iran, Ayatollah Ali Khamenei, ya yi kira ga matasan da ke gudanar da zanga-zangar adawa da gwamnati su daina boren, bayan an ba da rahoton cewa adadin waɗanda suka mutu a cikin tarzomar ya kai goma. Wannan kira ya zo ne a lokacin da zanga-zangar na tsawon mako guda ke ci gaba da nuna rashin jin daɗin jama’a game da matsalolin tattalin arziki.

Gargadi da Kira ga Zaman Lafiya

A cikin jawabinsa da ya yi a babban birnin Tehran a ranar Asabar, Shugaba Khamenei ya yi kira ga matasan da ke cikin zanga-zangar su bi hanyar zaman lafiya. Gargadin ya zo ne a cikin yanayi mai cike da tashin hankali, inda ake ganin matasa da yawa sun fito don nuna rashin amincewarsu da yanayin rayuwa mai wahala da kuma raunin darajar kudin ƙasar, rial.

Masu lura da al’amuran Iran suna ganin wannan kira na Shugaban addini a matsayin wani yunƙuri na hana zanga-zangar ta ƙara girma, musamman ma bayan tayin da Shugaban Amurka Donald Trump ya yi a ranar Juma’a na ba da taimako ga masu zanga-zangar. Tayin na Trump ya haifar da fushi daga shugabannin Iran, waɗanda suka yi Allah wadai da shi a matsayin tsoma baki cikin harkokin cikin gida.

Tushen Zanga-zangar: Tabarbarewar Tattalin Arziki da Raunin Kudin Ƙasa

Duk da yake batun siyasa na iya taka rawa, masana tattalin arziki da masu lura da al’amuran ƙasar suna jaddada cewa tushen zanga-zangar na yanzu ya fi mayar da hankali ne kan matsalolin rayuwa na yau da kullum. Labarin da DW ta ruwaito ya nuna cewa al’ummar Iran suna ci gaba da zanga-zangar ne domin nuna rashin jin daɗinsu da tabarbarewar tattalin arzikin ƙasar.

Wannan tabarbarewar ta haɗa da raunin darajar kudin ƙasar, wanda ya kai ga matsayin da ya tilasta wa shugaban babban bankin ƙasar, Abdolnaser Hemmati, yin murabus a watan Janairun 2026. Sauyin shugaban babban banki a cikin irin wannan yanayi na tashin hankali na tattalin arziki ya ƙara nuna tsananin matsalar.

Fahimtar Kalubalen Tattalin Arziki

Raunin darajar rial ya haifar da hauhawar farashin kayayyaki da kuma ƙarancin abinci mai gina jiki, wanda ya sa rayuwa ta yi wahala ga talakawa da matsakaitan mutane. Yawancin matasan da ke zanga-zangar ba su taɓa samun damar yin aiki ba ko kuma suna fama da rashin aikin yi, yayin da ƙimar hauhawar farashin kayayyaki ta ci gaba da ƙara tsananta.

Ana kallon wannan rikici a matsayin wani babban jarrabawa ga ikon gwamnatin Iran, wacce ke fuskantar matsin lamba daga ƙasashen waje saboda takunkumin tattalin arziki, da kuma buƙatun cikin gida na sauya yanayin rayuwa.

Hanyar Gaba: Tsoma Baki na Waje da Matsalar Cikin Gida

Batun da ya ƙara dagula al’amari shi ne tsoma bakin da Shugaban Amurka ya yi. Ko da yake wasu masu zanga-zanga na iya ganin tayin na Trump a matsayin wani abin ƙarfafawa, shugabannin Iran suna kallon shi a matsayin wani yunƙuri na rushe ƙasar ta hanyar tada kayar baya.

Wannan yanayi yana nuna wata babbar kalubale: yadda za a magance matsalolin tattalin arziki na cikin gida yayin da ake fuskantar matsin lamba daga ƙasashen waje. Gargadin Shugaban addini na iya zama wani ɓangare na yunƙurin hana rikicin ya ƙara rikidewa zuwa wani babban tashin hankali.

Ƙarshe, zanga-zangar a Iran ta nuna cewa duk da yake batun addini da siyasa na da muhimmanci, amma matsalolin tattalin arziki da rayuwa na yau da kullum sune suka fi zama abin tashin hankali ga matasa da talakawa. Sakamakon wannan rikici na iya zama ma’auni ga yanayin zaman lafiya da kwanciyar hankali a ƙasar nan gaba.

Tushen labarin na farko: DW Hausa – Jagoran addini a Iran ya gargadi masu zanga-zangar adawa