Yan Awaren Yemen: Sabon Kundin Tsari, Rikicin Larabawa, da Makomar Yankin

Labarin da ya fito a ranar 3 ga Janairu, 2026, ya nuna cewa ‘yan awaren Yemen (Southern Transitional Council – STC) sun ayyana wani sabon kundin tsarin mulki na musamman ga kudancin kasar. Wannan ba sabon abu bane a tarihin Yemen, amma yana da muhimmanci sosai a yanayin da ake ciki yanzu. A zahiri, ‘yan awaren suna neman ‘yancin kai ko kuma cin gashin kansu daga kasar Yemen, saboda suna ganin cewa gwamnatin Sana’a (wadda Houthi ke jagoranta) ba ta wakiltar bukatunsu ba, kuma sun fi kusanci da al’ummomin Gulf. Wannan kundin tsarin na nufin kafa wata ‘kasa’ ta Kudancin Yemen, ko aƙalla wata yanki mai cin gashin kanta.

[[AICM_MEDIA_X]] Amma me ya sa wannan ya faru ne a daidai wannan lokaci mai cike da tashin hankali? A gaskiya, sanarwar ta zo ne a lokacin da rikici ya barke tsakanin abokan hulɗa mafi karfi a yankin Gulf: Saudi Arebiya da Hadaddiyar Daular Larabawa (UAE). Dukansu biyun sun kasance cikin ƙungiyar da ke yaƙi da Houthi a Yemen tun 2015, amma manufofinsu sun bambanta. Saudi na son kafa gwamnati mai karfi a duk faɗin Yemen, yayin da UAE ke goyon bayan ‘yan awaren Kudancin don raba Yemen, domin hana ikon Sana’a ya kai ga yankin da ke da muhimmiyar hanyar ruwa ta Bab al-Mandab. Saboda haka, sanarwar ‘yan awaren ta zama wani makami a cikin rikicin da ke tsakanin manyan abokan hulɗan.

A ranar Asabar da ta gabata, Hadaddiyar Daular Larabawa ta cika alkawarinta ta janye dukkan sojojinta daga Yemen. Wannan janyewar, a zahiri, na iya zama alamar cewa UAE tana son raba hannu daga rikicin, ko kuma tana canza dabarunta ta hanyar goyon bayan ‘yan awaren ta hanyoyin sirri. Sai dai Saudi ta zargi UAE da ci gaba da tallafa wa ‘yan awaren da makamai, wanda hakan ya haifar da harin bama-bamai da jiragen yaki na Saudi a kan wasu wurare a Yemen, kamar birnin Mukalla da ke yankin Hadhramaut. [[AICM_MEDIA_X]] Wannan harin bama-bamai ba wai kawai ya kai wa ‘yan awaren hari ba, har ma ya nuna cewa Saudi tana kokarin karya lagon sojojin da suka horar da su da kuma karfafa musu gwiwa, domin kada su zama wata barazana ga manufofinta a yankin.

Duk da wannan tashin hankali, akwai wata mafarici ta diflomasiyya. Saudi Arebiya ta gayyaci shugabannin ‘yan awaren zuwa wani taron sulhu a birnin Riyadh. Wannan taron yana nufin samun matsaya ta gama-gari da za ta warware rikicin da ke tsakanin ‘yan awaren da gwamnatin Yemen ta yau (wadda Houthi ke jagoranta), da kuma tsakanin Saudi da UAE. Amma tambaya ita ce: shin ‘yan awaren za su amince da wani yarjejeniya da za ta mayar da su cikin ikon gwamnatin Sana’a, ko kuma za su ci gaba da neman ‘yancin kansu ta hanyar sabon kundin tsarin mulkin da suka ayyana? [[AICM_MEDIA_X]]

A ƙarshe, labarin nan yana nuna cewa rikicin Yemen ya wuce yaƙi tsakanin gwamnati da ‘yan tawaye. Yanzu haka, ya zama fage ne na fada tsakanin manyan kasashen Larabawa kan tasirin su a yankin da kuma makomar Yemen. Sabon kundin tsarin mulkin ‘yan awaren, janyewar UAE, da hare-haren Saudi – duk wadannan al’amura suna nuna cewa yankin na fuskantar wani sabon salo na rikici wanda zai iya canza siyasashen Gabas ta Tsakiya na tsawon shekaru masu zuwa. Makomar Yemen ta dogara ne a kan yadda wadannan manyan kasashe za su yi sulhu a tsakaninsu da kuma yadda ‘yan awaren da Houthi za su amince da wata matsaya.