Zaben Shugaban Kasa a Guinea: Janar Doumbouya Yana Fafatawa a Zaben Farko Bayan Juyin Mulki

Labarin da ke sama ya dogara ne akan rahoton da DW Hausa ta wallafa a ranar 28 ga Disamba, 2025.

Birnin Conakry, Guinea – A ranar Lahadi, 28 ga Disamba, 2025, al’ummar Guinea sun fara zabe don zabar shugaban kasa, wanda shi ne zaben farko da aka gudanar bayan juyin mulkin soja na shekarar 2021. Janar Mamadi Doumbouya, wanda ya kafa mulkinsa a wannan juyin mulki, yana daya daga cikin ‘yan takara tara da suka tsaya takara. Yayin da masu sa ido ke sa ran nasararsa, wasu kuma suna nuna damuwa game da yanayin siyasar kasar.

Fage da Muhimmanci na Zaben

Zaben yana da muhimmanci saboda yana nuna karshen lokacin mulkin soja da farkon komawar Guinea ga mulkin dimokradiyya—ko da yake a karkashin jagorancin wanda ya kafa mulkin soja. Janar Doumbouya, mai shekaru 41, ya yi juyin mulki a shekarar 2021 bayan ya hambarar da shugaba Alpha Condé, wanda ya canza kundin tsarin mulki don ya ci gaba da mulki. A yanzu, Doumbouya yana kokarin tabbatar da ikonsa ta hanyar zabe.

Duk da cewa akwai ‘yan takara tara, yawancin manyan ‘yan adawa na kasar, kamar Cellou Dalein Diallo da makusantansa, an hana su tsayawa takara. Wannan ya haifar da zargin cewa an tsara tsarin zaben ne domin tabbatar da nasarar Janar Doumbouya, wanda hakan ya sanya wasu masu sa ido suka yi tambaya ko zaben zai zamo na gaskiya ko kuma wani zame-zame ne kawai.

Yanayin Tsaro da Barazana

Kamar yadda rahoton DW Hausa ya nuna, ana gudanar da zaben ne cikin tsauraran matakan tsaro. Jami’an tsaro sun ce sun sha kaye a kan wasu ƙungiyoyi masu dauke da makamai da ke barazanar kawo tashin hankali a wasu unguwannin talakawa na birnin Conakry kwanaki kafin zaben.

Wannan barazanar tana nuni da cewa duk da cewa an yi zaben, amma zaman lafiya da amincin kasar na iya zama abin tambaya. Yawancin al’ummar Guinea suna fatan zaben ya kawo kwanciyar hankali, amma wasu kuma suna jin tsoron cewa za a iya samun rikice-rikice idan sakamakon bai gamsar da kowa ba.

Matsalolin Siyasa da Adawa

Kafin zaben, jam’iyyar MDD ta soki yadda ake gudanar da yakin neman zabe a Guinea, musamman barazanar da ake yi wa ‘yan adawa. Wannan ya nuna cewa akwai rashin amincewa da tsarin zaben. Masu sa ido na kasa da kasa suna sa ran cewa za a gudanar da zaben cikin gaskiya da adalci, amma abin da ke faruwa a Guinea yana nuna cewa siyasar kasar tana cikin wani mataki mai muhimmanci.

Idan Janar Doumbouya ya yi nasara, zai zama shugaban kasa na yau da kullum, amma tare da tambayoyi game da yadda ya samu mulki. Idan kuma ya yi rashin nasara, wannan zai iya zama abin mamaki ga masu sa ido, amma yana da wuya a yi imani da hakan saboda yadda aka tsara tsarin zaben.

Makomar Guinea Bayan Zaben

Zaben na nufin komawar Guinea ga mulkin farar hula, amma har yanzu ba a san ko za a bi ka’idojin dimokradiyya ba. Al’ummar Guinea suna bukatar shugaba da zai iya kawo ci gaba, rage talauci, da kuma tabbatar da zaman lafiya. Amma tambayar ita ce: shin zaben na yau zai kawo canji ko kuma zai kara tabbatar da mulkin soja a wata fuska?

Masu jefa kuri’a miliyan 6.8 ne za su yanke shawara a wannan zaben. Sakamakon zai bayyana a makon nan, amma abin da ke faruwa a Guinea yana da tasiri ga yankin Afirka ta Yamma, inda juyin mulkin soja ke zama abin damuwa. Zaben na Guinea zai iya zama misali ko kuma abin koyo ga sauran kasashen da ke fama da rikice-rikicen siyasa.

A karshe, zaben shugaban kasa a Guinea ba wai kawai game da zabar shugaba ba ne, har ma da gwada ko kasar za ta iya komawa ga tsarin mulkin dimokradiyya bayan shekaru da dama na mulkin soja. Idan aka yi nasara, hakan na iya zama abin farin ciki ga al’ummar Guinea. Idan aka kasa, to, kasar na iya fuskantar rikice-rikice da tashin hankali. Don haka, sauran duniya suna sa ido sosai kan abin da zai faru a Guinea bayan zaben.