Alƙawarin Akpabio na 2026: Shin Gaskiya ne ko Kyakkyawar Fata? Bincike Kan Yanayin Tsaron Najeriya

Labarin da ke ƙasa ya dogara ne akan rahoton farko daga Information Nigeria.

Alƙawarin da Shugaban Majalisar Dattawan Najeriya, Godswill Akpabio, ya yi na kawo ƙarshen ɓarkewar doka da ta’addanci nan da shekara ta 2026, ya tayar da tambayoyi da yawa a cikin masana tsaro da kuma cikin al’umma. Yayin da wasu ke ganin alƙawarin a matsayin abin ƙarfafawa, wasu kuma suna kallonsa a matsayin wani abu mai wuyar ganewa a cikin yanayin tsaron ƙasar da ke ci gaba da tashi.

Mene Ne Ake Nufi Da Ƙarshen Ta’addanci?

Don fahimtar mahimmancin alƙawarin, ya kamata a fara fayyace ma’anar “ƙarshen ta’addanci”. Shin anan yana nufin kawar da duk wani hari ko kuma rage yawan hare-haren da ke haifar da asarar rayuka da dukiyoyi? A tarihi, yaƙe-yaƙe da ta’addanci ba sa ƙarewa kwatsam; suna ƙarewa ne ta hanyar tsattsauran matakai na siyasa, tattalin arziki, da zamantakewa. Binciken ya nuna cewa rikice-rikicen da Najeriya ke fuskanta, musamman a yankunan Arewa maso Yamma da Arewa maso Gabas, sun samo asali ne daga matsalolin gazawar gwamnati, talauci, da rashin daidaito.

Don haka, alƙawarin 2026 yana buƙatar wani tsari mai zurfi wanda zai magance waɗannan tushen, ba kawai zai kai hari kan sakamakon ba. Akpabio ya yi magana game da haɗin gwiwa da ƙasashen waje, amma shin an shirya wani sabon tsari na cikin gida don magance dalilan da ke haifar da ɓarkewar doka? Wannan shi ne babban tambaya da masu sharhi ke yi.

Jadawalin 2026: Dalili Da Mahimmancinsa

Zaɓin shekara ta 2026 ya zama abin lura. Wannan shekara ta zo kafin ƙarshen wa’adin mulkin shugaba Bola Tinubu, wanda hakan ke nuna cewa alƙawarin yana da alaƙa da siyasa. Ko akwai wani tsari na aiki da ke da mahimmanci a wannan shekara? Shin an kafa wani ma’auni na ci gaba da za a iya aunawa? Ko kuma wannan kawai kyakkyawar fata ce da aka yi don ba da bege ga al’ummar da ta gaji da tashin hankali?

Masanan tsaro suna nuni da cewa, duk da yawan kuɗin da ake kashewa a fannin tsaro da kuma tallafin da ake samu daga ƙasashen waje, rikicin ya ci gaba da tsawaitawa. Wannan yana nuna cewa babu wata dabarar soja da za ta iya magance matsalar kadai. Akpabio ya yi magana game da haɗin kan iyali a matsayin tushen kwanciyar hankali, amma fassara wannan zuwa manufofi masu inganci har yanzu kalubale ne.

Ƙalubalen Da Suke Fuskantar Alƙawarin

Don cimma wannan buri mai girma, gwamnati na buƙatar magance ƙalubale masu yawa:

• Rashin Ayyukan Yi da Talauci: Yawancin matasan da suka shiga ƙungiyoyin masu ɓarkewar doka suna yin hakan ne saboda rashin aikin yi. Shin akwai shirye-shiryen samar da aikin yi da horarwa a yankunan da abin ya shafa?
• Rashin Adalci: Rashin bin doka da oda ya zama ruwan dare a wasu yankuna. Tsarin shari’a na buƙatar ƙarfafawa don tabbatar da cewa an hukunta masu laifi.
• Haɗin Kai Tsakanin Jihohi: Ta’addanci ba wani yanki ke da shi kadai ba; yana ƙetare iyakoki. Don haka, haɗin kai tsakanin jihohi da hukumomin tsaro ya zama dole.
• Tattalin Arzikin Ta’addanci: An kafa tattalin arzikin da ya dace da ɓarkewar doka. Dole ne a rushe wannan tattalin arziki ta hanyar samar da madadin hanyoyin samun kuɗi ga al’umma.

Martanin Jama’a Da Masu Sharhi

Martanin jama’a game da alƙawarin ya rabu gida biyu. Ga wasu, maganar ta ba da ɗan bege da cewa akwai wani buri da kwanan wata. Suna fatan cewa wannan zai sa gwamnati ta ƙara himma wajen magance matsalar. Amma ga wasu kuma, alƙawarin ya zama kamar wani abin da aka saba yi a siyasance ba tare da wani tsari na aiki ba. Suna jiran ganin ayyuka na zahiri, kamar ƙarin kuɗaɗe ga sojoji, ingantaccen horo, da shirye-shiryen ci gaba a yankunan da abin ya shafa.

Masanan tsaro suna kira da a yi amfani da dabarun da suka haɗa kai (kinya jiki da sako). Wannan yana nufin cewa, tare da kai hare-hare kan ƙungiyoyin masu ɓarkewar doka, dole ne a kuma magance dalilan da suka sa mutane suka shiga cikin wannan mugunyar sana’a.

Ƙarshe: Gaba Da Aiki

Alƙawarin Shugaban Majalisar Dattawa Godswill Akpabio na kawo ƙarshen ta’addanci a 2026 ya zama abin lura. Yana da mahimmanci domin ya sanya tsaron ƙasa a kan ginshiƙi na lokaci. Amma, yanzu, abin da ya fi muhimmancin shi ne ayyuka. Najeriya na buƙatar wani tsari mai zurfi wanda zai magance tushen rikicin, ba kawai sakamakon ba.

Idan za a cimma wannan buri, to, dole ne a ga canje-canje na zahiri a cikin shekaru masu zuwa: rage yawan hare-haren, dawo da ‘yan gudun hijira, da kuma farfado da tattalin arzikin yankunan da ta’addanci ya lalata. Kowane ɗayan waɗannan ma’auni za a iya auna su, kuma su zama ma’auni na gaskiya na nasara. Har zuwa lokacin, alƙawarin zai kasance a matsayin abin bege da kuma abin lura ga masu sa ido a kan ci gaban da za a yi.

Labarin ya ƙare.