Ministan Cikin Gida Ya Fuskanci Zarge-zargen: Ƙungiyar Yankin Niger Ta Ba da Wa’adin Kwanaki Bakwai Ga Masu Zargin

Labari na Musamman: Wani mataki mai tsauri da wata ƙungiya ta yanki ta ɗauka ya sanya zarge-zargen da ake yi wa Ministan Cikin Gida, Dr. Olubunmi Tunji-Ojo, a cikin wani yanayi mai muhimmanci. Ƙungiyar Niger Delta Rights Advocates (NDRA) ta ba da wa’adin kwanaki bakwai ga wasu mutane da ƙungiyoyi da ake zargi da yin barazana ga ministan, ta bukaci su kawo hujjoji masu inganci ko kuma su fuskanci tuhumar batanci.

Wa’adin Kwanaki Bakwai: Nauyin Bayar da Hujja Ya Koma Ga Mai Zargin

Sanarwar da kakakin ƙungiyar, Mista Darlington Nwauju, ya fitar ya sanya al’amarin cikin wani yanayi na musamman. A cewar rahoton da jaridar The Nation ta ruwaito, wa’adin da zai fara aiki daga ranar 25 ga Disamba, 2025, ya dogara ne akan ka’idar shari’a da cewa “wanda ya yi zargin, shi ya kawo hujja.”

Wannan mataki, a ganin masu sharhi, ya nuna wani dabarun sauyi a yadda ake kula da zarge-zargen da ake yi wa jami’an gwamnati a Najeriya. Maimakon karyata zarge-zargen kawai, ƙungiyar ta karkatar da nauyin bayar da hujja ga ɓangaren da ke yi wa ministan zargin, ta sanya al’amarin a matsayin batun laifi na yin barazana da kuma ƙoƙarin satar kuɗi.

Zargin Ƙungiyoyin “Jaka” da Yaƙin Neman Zaɓe ta Hanyar Kafafen Yada Labarai

Bayanin da NDRA ta bayar ya yi zargin cewa wani mutum ɗaya ne, Mista Isaiah Davies Ijele daga Jihar Kogi, ya tsara shirin kai hari ga ministan. An yi zargin cewa yana aiki ne ta hanyar wasu ƙungiyoyi da ba a yi musu rajista ba, waɗanda aka sanya wa lakabi da “ƙungiyoyin jaka.”

Daga cikin waɗannan ƙungiyoyin da aka ambata akwai Accountability Front for Justice and Good Governance da National Youth Reform Coalition. NDRA ta bayyana cewa waɗannan ƙungiyoyi ba su da tarihin aiki da za a iya gani, kuma an ƙirƙira su ne “don kai hari ga ministan kawai,” wanda ke nuna cewa wani makirci na siyasa ko ƙunci ne na sirri ke tattare da su.

Takardar Shaidar NYSC: Binciken da Ya Karyata Zargin Jabun Takarda

A tsakiyar wannan rikici, akwai zargin da ake yi wa ministan game da takardar shaidar kammala aikin sa kai ta ƙasa (NYSC). Amma NDRA ta kawo cikakken bayani kan yadda al’amarin ya faru bisa ka’ida:

• A shekarar 2019, an sake sanya Dr. Tunji-Ojo cikin jerin masu aikin sa kai na NYSC bisa doka.
• A ranar 18 ga Oktoba, 2022, ya nemi takardar shaidarsa bisa ka’ida saboda wani rashi a cikin gudanar da aiki.
• A ranar 28 ga Faburairu, 2023, ya karɓi takardar shaidar kammala aikin.

Ƙungiyar ta kawo rahoton bincike na Premium Times, wanda ya dogara ne akan buƙatun ‘Yancin Samun Bayanai, a matsayin tabbacin cewa al’amarin ba jabun takarda bane, sai dai jinkirin hukunci na yau da kullun wanda daga baya aka gyara.

Ma’anar Wannan Rikici Ga Siyasa da Shari’a a Najeriya

Wannan lamari ya tayar da wasu muhimman tambayoyi game da yadda ake tantance aikin jami’an gwamnati da kuma yadda ake yin zarge-zarge a cikin siyasar Najeriya:

1. Iyakar Zarge-zargen Jama’a: Wa’adin da NDRA ta bayar yana nuna cewa akwai iyaka ga yadda ake yi wa jami’an gwamnati zarge-zarge a fili. Yayin da ‘yancin fadin albarkacin baki yana da muhimmanci, zarge-zargen da ba su da tushe na iya zama laifi na batanci. Wannan yana buƙatar ƙarin haske daga jami’an tilasta bin doka.

2. Amfani da Ƙungiyoyi don Yaƙin Neman Zaɓe: Zargin cewa ake amfani da ƙungiyoyin da ba a yi musu rajista ba don kai hari ga mutane masu daraja yana nuna wata dabara da ake amfani da ita a siyasar Najeriya. Wannan yana ƙalubalantar gaskiyar aikin ƙungiyoyin farar hula da kuma amincin su.

3. Kariya Ta Hanyar Aiki: Martanin NDRA ya haɗa da ba da cikakken bayani kan ayyukan da ministan ya yi, ciki har da haɓaka matsayin ma’aikata 75,000 da ɗaukar matasan Najeriya 30,000 aikin da za su ci gaji. Wannan yana nuna cewa a Najeriya yanzu, mafi kyawun kariya ga jami’in gwamnati shine nuna aikin da ya yi.

Ƙarshe: Jiran Sakamako da Tasirin Ga Gaba

Yayin da agogon kwanaki bakwai ke tafiya, jama’a da masu sa ido kan harkokin siyasa suna jiran ganin ko masu zargin za su kawo hujjoji masu inganci ko kuma su yi shiru. Sakamakon wannan lamari zai kafa wani muhimmin misali ga yadda za a bi da irin wannan zarge-zargen a nan gaba.

Idan masu zargin sun kawo hujjoji, to, hakan zai bukaci cikakken bincike na shari’a. Idan kuma ba su kawo hujja ba, to, wannan zai ƙarfafa ra’ayin cewa an yi amfani da zarge-zargen don yaƙin neman zaɓe kawai. Ko ta yaya, lamarin ya nuna cewa dole ne a yi wa zarge-zargen da ake yi wa jami’an gwamnati kulawa da kuma bincike mai zurfi kafin a yi watsi da su ko kuma a amince da su.

Tushen Labari: Wannan rahoto ya dogara ne akan bayanai daga wata sanarwa da jaridar The Nation ta ruwaito game da bukatar da wasu masu ruwa da tsaki suka yi na a gurfanar da masu yin barazana ga Ministan Cikin Gida.