A’isha Ahmad edita ce a sashen Hausa na Legit. Tana da ƙwarewa wajen rubutun labarai da rahotanni tsawon shekaru uku. Ta kware a kawo rahotannin, al’amuran da su ka shafi mata da yara da siyasa.
Jihar Katsina – Gwamnan Jihar Katsina, Dikko Umaru Radda, ya dauki zafi sosai a kan wani ra’ayi da ya zama ruwan dare a cikin jawabin jama’a – cewa gwamnoni ne kadai barayi a Najeriya. Amma fa, maganar Gwamna Radda ta fi wannan zurfi. Ta kai ga kalubalantar tsarin tunanin da ke nuna cewa satar kudi da rashin gaskiya na faruwa ne kawai a kan kujerun gwamnatoci. A zahiri, yana nufin cewa cutar ta yi yawa, kuma tana bukatar magani mai zurfi, ba zarge-zarge na siyasa ba.
Fadada Zargin: Ba Kujerun Gwamna Kadai Ba Ne
A cikin wata hira da ya yi da RFI da aka wallafa a shafin Facebook, Gwamna Radda ya fito karfi. Ya nuna cewa a zahiri, ana samun barayi a ko’ina cikin tsarin mulki – daga kananan ofisoshin hukuma, ma’aikatan gwamnati, har zuwa ‘yan majalisu da sauran shugabanni. Mahimmanci, ya yi nuni da cewa ana iya samun mutanen da suka rike kujeru masu karancin iko amma suka yi satar kudi da yawa fiye da yadda ake zaton za su iya yi. Wannan yana nuna cewa satar kudi ba ta da iyaka ga matsayi ko mukami; ta shafi dukkan matakan.
“Gwamnoni ne kaɗai barayi a Najeriya? Barayi nawa aka kama aka ga kudin da ba a tunani ko rabin kujerar Gwamna ba su kai ba? Magana ce ta nagarta mutane.”
Source: Facebook
Bayan haka, ya kara da cewa wasu daga cikin masu yin zargin ba su da “nagarta” da za su fadi haka. Wannan yana iya nufin cewa wasu masu zargin suna da ra’ayoyin siyasa ko kuma suna da hannu a cikin wasu ayyukan da ba su dace ba, don haka ba su da halin tsayawa a fili su yi zargi. Ya karfafa mahimmancin amana a matsayin shugaba, inda ya ce: “Shugabancin nan duka amana ce. Idan baka amsa gaban mutane ba za ka amsa a gaban Allah.” Wannan shine tushen addini da al’ada wanda ya kamata ya zama jagora ga kowa.
“Abin da ke da amfani a gwamnati shi ne a tabbatar da cewa kuɗin alumma suna kai wa gare su.”
Tsaro: Hadin Kai Ko Babu Ceto
Game da babban matsalar tsaro da ta addabi yankin Arewa, Gwamna Radda ya fito da wata muhimmiyar ka’ida. Ya bayyana cewa yaki da ta’addanci ba zai yiwu a cikin iyaka ɗaya ba. ‘Yan bindiga ba su san iyakokin jihohi ba; suna iya kai hari a Katsina sannan su fake a cikin dazuzzuka na Zamfara. Don haka, maganin ya zama dole jihohin Arewa su yi aiki tare kamar tsintsiya madaurinki ɗaya.
Source: Facebook
“Mun fahimci cewa idan muka yi maganin tsaro a Katsina, ba mu tare bangaren Zamfara ba da mu ke iyaka da su, aikinmu ba zai yi nasara ba.”
Ya bayyana cewa dole ne jihohi kamar Kano, Katsina, Kaduna, Zamfara, Kebbi, da Sokato su tsara tsarin tsaro guda ɗaya, raba bayanai, da kuma kai hare-haren soja a lokaci guda. Wannan shi ne kawai hanyar da za a tilasta wa ‘yan bindiga su yi sulhu ko kuma a kawar da su gaba ɗaya. Maganin da ke daɗe yana ci gaba da zama na ɗaya ɗaya, wanda ba shi da tasiri.
Sulhu da ‘Yan Bindiga: Mafita Ko Garkuwa?
A baya, mun wallafa cewa Gwamna Radda ya yabi al’ummomin da suka kulla yarjejeniyar zaman lafiya da ‘yan bindiga a yankunansu. Wannan yana nuna fahimtar cewa a wasu lokuta, jama’a na fuskantar matsananciyar damuwa kuma suna neman hanyar rayuwa cikin aminci. Amma fa, wannan bai nuna cewa gwamnati ta amince da sulhun ba. A maimakon haka, yana nuna cewa dole ne gwamnati ta kafa tsarin tsaro mai ƙarfi wanda zai ba wa al’ummomin damar yin rayuwa ba tare da bukatar yin sulhu da masu satar mutane ba. Sulhu na ɗan lokaci ne, amma tsaro mai dorewa shi ne magani.
A ƙarshe, maganar Gwamna Dikko Radda ta jawo hankali ga gaskiyar da ake bukatar a fuskanta: satar kudi cuta ce ta kowa, kuma tsaro matsalar hadin kai ce. Yin zargin gwamnoni kadai ba zai magance korafe-korafen jama’a ba. Abin da ake bukata shi ne tsarin gaskatawa mai ƙarfi (accountability) ga dukkan masu mulki, da kuma haɗin gwiwa na gaske tsakanin jihohi domin magance matsalolin da suka shafi kowa. Wannan shi ne ainihin kalubalen da ake fuskanta.
Asali: Legit.ng