**Labari daga Habibu Harisu a Sakkwato**
A wani babban mataki na wayar da kan jama’a kan cutar zamantakewa da ta zama ruwan dare, Shugaban Masarautar Bodinga a Jihar Sakkwato, Alhaji Bello Abdurrauf, ya dauki nauyin hadin gwiwa tare da dalibai, malamai, da kungiyoyin farar hula don fadada ilimi game da Zalunci da ake yi wa Mata da Yara (Gender-Based Violence – GBV).
Taron da aka shirya tare da tallafin UN Women da Ma’aikatar Mata da Yara ta Jihar Sakkwato, ya nuna mahimmancin rawar da shugabannin al’umma ke takawa wajen kawo sauyi. A yau, ranar 20 ga Disamba, 2025, an gudanar da gangamin tattaunawa da zanga-zanga a Bodinga domin nuna adawa da duk wani zalunci da ke faruwa a cikin gida da kuma jama’a.
**Menene ainihin GBV a cikin al’ummar mu?**
A cikin bayaninsa, Alhaji Bello Abdurrauf ya fayyace cewa GBV ba wai kawai duka ko bugun uwa ba ne. [[AICM_MEDIA_X]] Zaluncin na iya zama ta hanyar lallashi, tilasta auren dole (kamar auren yarinya), hana ‘ya mace ilimi, cin zarafin jima’i, keta hakkin gado, da kuma cin zarafin tunani da harshe. Wannan cuta tana lalata rayuwar mata da ‘yan mata, tana hana su cimma burinsu, kuma tana karya dangantakar iyali.
**Kokarin Shugaban na fadakarwa:**
Shugaban ya jagoranci zanga-zangar da ke nuna alamar “Kwanaki 16 na Yaki da Zalunci a Kan Mata da Yara.” Ya kuma yi kira ga dukkan masu ruwa da tsaki – iyaye, malamai, masu addini, da ‘yan sanda – su taka rawa wajen:
1. **Sanar da laifuffukan:** Ya jaddada cewa bai kamata a rufe wannan zalunci a asirce ba. Dole ne a sanar da hukumomi irin su sashen ‘yan sanda na masu kula da mata da yara (VAPP), ko kuma kungiyoyin agaji.
2. **Ilimantar da ‘ya’ya:** Ya gargadi iyaye da malamai cewa dole ne su koya wa yara maza da mata darajar juna, da kuma ‘yancin kowane mutum.
3. **Amfani da doka:** Ya ambaci Dokar Hana Cin Zarafin Bil’adama (VAPP Law) wadda ta haramta duk wani zalunci da kuma ba da hukunci masu tsanani. Ya ce al’ummar Bodinga ta amince da ka’idojin wannan doka.
**Hanyoyin da za a bi don kawo sauyi:**
Babban Sakatare na Ma’aikatar Mata da Yara, Alhaji Abubakar Alhaji, wanda ya halarci taron, ya bayyana cewa gangamin ya kunshi:
– **Taron wayar da kan jama’a** inda aka yi maganganu da tattaunawa.
– **Shiga cikin al’umma** tare da iyaye da mazaje domin canza ra’ayi.
– **Sanya hannu kan takardar yarjejeniya** tsakanin Shugaban Masarautar Bodinga da Shugaban Karamar Hukumar, Alhaji Shehu Dingyadi, domin nuna sadaukarwar su na kin amincewa da zalunci.
**Muhimmancin wannan aiki ga al’ummar Arewacin Najeriya:**
Wannan shiri na da matukar muhimmanci a yankin da ake da al’adu masu karfafa wariya. [[AICM_MEDIA_X]] Lokacin da wani sarki ko shugaban al’umma ya tashi ya yi magana game da hakan, yana saurarewa da girmamawa daga maza da mata. Yana nuna cewa yaki da zalunci ba ‘yan mata kawai bane, amma al’amarin dukkanmu ne. Kowane mutum na iya zama makamin kawo sauyi ta hanyar magana a lokacin da ya ga wani abu ba daidai ba, ko kuma ta hanyar taimaka wa wanda aka zalunta.
A karshe, kokarin da Shugaban Bodinga, UN Women, da Gwamnatin Jihar Sakkwato suka yi ya nuna cewa yaki da GBV ya fara ne da ilimi, sannan hadin kai, sannan kuma aiwatar da doka. Ga abin da kowane mutum zai iya yi: Ka koya wa ‘yarka hakki, ka koya wa danka mutuntaka, ka ki rufe wani laifi a asirce, ka zama agaji ga makwabcinka. Sa’an nan kuma, za mu iya karya wannan shinge.
**HMH/BRM**
==================
An gyara ta Bashir Rabe Mani