Kotun Tsarin Mulkin Thailand Ta Yanke Hukunci: An Sauke Firaministar Ƙasar Daga Mukaminta

Bangkok – A wani hukunci da ya zama tarihi a siyasar Thailand, Kotun Tsarin Mulki ta yanke hukuncin cewa Firaminista Srettha Thavisin, mai shekara 39, ta keta ka’idojin gudanar da aikin shugabanci. Hukuncin da kotun ta yanke a ranar Juma’a ya bukaci ta sauka daga mukaminta nan take, wanda hakan ya kawo karshen gwamnatinta a karkashin jam’iyyar Pheu Thai.

Maganin kotun ya samo asali ne daga wata tattaunawar waya da aka yi ta kunshirin sirri da wani dan kasuwa mai tasiri a fannin gidaje, wanda ake zargi da kasancewa mai kusanci da manyan mutanen da suka yi hijira. Tattaunawar da ta bazu kamar wutar daji a cikin ƙasar, ta haifar da cece-kuce mai yawa, inda ‘yan adawa suka yi kira da a gurfanar da Firaminista a gaban kotu.

Dalilan da Suka Haifar da Hukuncin Kotu

Kotun ta bayyana cewa, Firaminista Thavisin ta sanya wani mutum a mukamin minista ba tare da cancanta ba, wanda hakan ya saba wa kundin tsarin mulkin ƙasar. A cikin hukuncin da ta yanke, kotun ta ce Firaminista ta keta doka ta hanyar nada wani jami’in gwamnati wanda bai cancanci wannan mukamin ba. Wannan aikin na nada mutum a mukami ba tare da bin ka’idojin da doka ta tsara ba, ya sa kotun ta yanke hukuncin sauke ta daga mukaminta.

Bayan hukuncin, Firaminista Thavisin ta shaida wa manema labarai cewa ta amince da hukuncin kotun. Ta bayyana cewa ta mutunta hukuncin da kotun ta yanke kuma ta yarda da shi. Ta kuma yi fatan cewa gwamnatin da za ta gaje ta za ta ci gaba da aiki don ci gaban ƙasar da kuma jin dadin ‘yan ƙasa.

Gwamnatin Rikon Kwarya ta Karbi Mulki

Bisa ga hukuncin kotun, dukkan ministocin gwamnatin Thailand sun yi watsi da mukamansu, amma za su ci gaba da aiki a matsayin gwamnatin rikon kwarya har sai an kafa sabuwar gwamnati. Hukuncin ya bukaci Phumtham Wechayachai, mataimakin firaminista, ya karbi ragamar mulki a matsayin firaminista na rikon kwarya. Zai kula da harkokin gwamnati har sai majalisar dokokin ƙasar ta zabi sabon shugaban gwamnati.

Phumtham Wechayachai ya yi alkawarin cewa zai kula da harkokin gwamnati yayin da aka shirya zaben sabon firaminista. Ya kuma yi imanin cewa ‘yan siyasa za su yi aiki tare don tabbatar da zaman lafiya da kwanciyar hankali a ƙasar.

Hukuncin ya zama Tarihi a Siyasar Thailand

Wannan hukunci ya zama karo na biyar cikin shekaru 17 da kotun tsarin mulkin Thailand ta sauke firaminista daga mukaminsa. Wannan ya nuna irin rawar da kotuna ke takawa a siyasar Thailand, inda suke yanke hukunci kan manyan ‘yan siyasa da suka keta ka’idojin tsarin mulki.

A shekarar 2008, kotun ta sauke Firaminista Samak Sundaravej daga mukaminsa saboda yin wani shiri na talabijin yayin da yake kan mukaminsa. Haka kuma, a shekarar 2014, kotun ta soke zaben da gwamnatin Firaminista Yingluck Shinawatra ta yi, wanda ya haifar da rikice-rikice a siyasar ƙasar.

Tasirin Hukuncin Kan Siyasar Thailand

Hukuncin kotun ya haifar da damuwa a cikin ƙasar, musamman ma ga masu goyon bayan Firaminista Thavisin. Wasu ‘yan siyasa sun yi imanin cewa hukuncin na da wani makiri na siyasa, wasu kuma sun yaba da kotun don tabbatar da bin doka da oda.

Yayin da gwamnatin rikon kwarya ke ci gaba da gudanar da ayyukan gwamnati, ana sa ran majalisar dokokin ƙasar za ta gudanar da zaben sabon firaminista nan ba da dadewa ba. Ana sa ran ‘yan siyasa daga jam’iyyu daban-daban za su fafata ne don zaben sabon shugaban gwamnati.

Hukuncin kotun ya kuma nuna cewa Thailand na fuskantar matsaloli masu yawa a fannin siyasa, musamman ma bayan juyin mulkin soja na shekarar 2014. Ko da yake an dawo da mulkin dimokuradiyya a shekarar 2019, amma har yanzu akwai rikice-rikice a siyasar ƙasar.

Amintattun Bayanai da Rahotanni

Rahotanni daga bangarori daban-daban sun nuna cewa Firaminista Thavisin ta yi kokarin inganta tattalin arzikin ƙasar da kuma rage talauci a lokacin da take kan mukaminta. Ta kuma yi yunƙurin kawo sauyi a fannin siyasa, amma ta fuskanci matsaloli da yawa daga ‘yan adawa.

Kotun tsarin mulkin Thailand ta yi aiki ne bisa karin bayani da aka gabatar a gaban ta, inda ta yanke hukunci bisa ga doka. Hukuncin da ta yanke ya nuna cewa babu wanda ya fi doka a ƙasar, ko da shugaban ƙasa.

Ana sa ran sabon firaminista za ta ci gaba da ayyukan da gwamnatin Thavisin ta fara, musamman ma a fannin tattalin arziki da zamantakewa. Haka kuma, ana fatan za a guje wa rikice-rikicen siyasa da suka yi sanadiyar rugujewar gwamnatoci a baya.

Full credit to the original publisher: Deutsche Welle (DW) – https://www.dw.com/ha/kotu-ta-sauke-firaministar-kasar-thailand/a-73812274?maca=hau-rss-hau-nr-5301-rdf