Iran da Amurka: Shin Za a Ci Gaba da Tattaunawa Kan Yarjejeniyar Nukiliya?

Kakakin ma’aikatar harkokin wajen Iran, Esmaeil Baqaei, ya bayyana cewa har yanzu ba a tsara kwanan wata ko wurin ganawa tsakanin ministan harkokin wajen Iran Abbas Araghchi da takwaransa na Amurka Steve Witkoff ba. Wannan bayani ya zo ne bayan tattaunawar da aka yi a watan Afrilun da bai kai ga cimma matsaya ba, duk da cewa an yi zagaye biyar na tattaunawa.

Muhimmancin Ganawar Iran da Amurka

Ganawar da aka yi tsakanin Iran da Amurka ita ce mafi girma tun lokacin da Amurka ta fice daga yarjejeniyar nukiliya a shekarar 2018. Yarjejeniyar ta 2015, wadda aka kulla tsakanin Iran da kasashe shida masu tasiri a duniya, ta yi kokarin daidaita batun makaman nukiliya na Iran. Duk da haka, tattaunawar da Oman ke shiga tsakani ta samu tsaiko bayan harin da Isra’ila ta kai wa Tehran a ranar 13 ga Yuni, wanda ya haifar da rikici na tsawon kwanaki 12.

Matakin Tattaunawar da Oman Ke Shirya

Oman, wadda ke shiga tsakani a tattaunawar, ta yi kokarin kawo karshen rikicin, amma harin da Isra’ila ta kai ya dagula al’amura. A cewar masu sharhi, wannan harin na iya zama cikas ga ci gaban tattaunawar da ake sa ran za a yi a nan gaba. Iran ta musanta cewa ta shirya wani ganawa da Amurka, yayin da Amurka ke nuna sha’awar ci gaba da tattaunawa.

Yadda Rikicin Ya Shafi Yarjejeniyar Nukiliya

Bayan ficewar Amurka daga yarjejeniyar nukiliya a 2018, Iran ta kara matsin lamba ta hanyar katse wasu alkawurran da ta dauka a karkashin yarjejeniyar. A shekarar 2023, Iran ta katse hulda da Hukumar Kula da Makamashi ta Duniya (IAEA), wadda ke kula da bin ka’idojin nukiliya. Wannan matakin ya kara dagula al’amuran da ke tsakanin Iran da kasashen yamma.

Makomar Tattaunawar Iran da Amurka

Duk da cewa babu wata tabbatacciyar sanarwa game da ci gaba da tattaunawa, masu sharhi sun yi imanin cewa dukkan bangarorin biyu na bukatar kawo karshen rikicin. Amurka na neman dawo da Iran cikin yarjejeniyar nukiliya, yayin da Iran ke neman sassauta takunkumin da ke dannanta tattalin arzikinta. Ko za a samu wani sabon yarjejeniya ko a’a, hakan zai dogara ne da yadda kasashen biyu za su yi sulhu da juna.

Abubuwan Da Za a Yi La’akari da Su

Wasu abubuwan da za a yi la’akari da su sun hada da:

• Dole ne Amurka ta amince da wasu bukatun Iran domin samun ci gaba.
• Iran na bukatar tabbacin cewa ba za a sake ficewa daga yarjejeniyar ba.
• Matsayin kasashe kamar Rasha da China, wadanda ke goyon bayan Iran, na iya shafar yadda tattaunawar za ta ci gaba.

Kamar yadda al’amura ke tafiya a yanzu, ba a tabbatar da ko za a ci gaba da tattaunawa ko a’a. Duk da haka, dukkan bangarorin suna nuna sha’awar warware matsalar ta hanyar tattaunawa maimakon rikici.

Credit: DW Hausa