[[AICM_MEDIA_X]] Hukumar Ƙungiyar Afirka (AU) ta yi wani kakkausar tir da juyin mulkin soja da aka yi a Guinea-Bissau a ranar Talata, inda sojoji suka kama shugaban kasar Umaro Sissoco Embaló tare da wasu manyan jami’an gwamnati. Wannan matakin na AU ya kasance mai karfi kuma bai yi wani sassauci ba, inda ta bukaci a saki shugaban da sauran fursunonin nan take ba tare da wani sharadi ba.
Matsayin AU: Tsayayya da Duk Wani Juyin Mulki
Shugaban hukumar ƙungiyar Afirka, Mahmoud Ali Youssouf, a wata sanarwa daga babban hedikwatar ƙungiyar a Addis Ababa, ya bayyana cewa AU ba za ta yarda da kowane irin juyin mulkin soja ba. Wannan tsayayyen matsayi ya samo asali ne daga wasu muhimman takardu na ƙungiyar, musamman Dokar Tsarin Mulki ta AU da Yarjejeniyar Afirka kan Dimokuradiyya, Zaɓe da Mulki. Waɗannan takardu sun haramta juyin mulki a duk ƙasashen membobin ƙungiyar. [[AICM_MEDIA_X]]
Wannan manufa ta AU ta kasance ginshiƙi na tsarin mulkinta tun farkon ƙarni na 21, inda ta yi kokari mai ƙarfi don hana shigar sojoji cikin harkokin siyasa. A tarihi, juyin mulkin soja ya kasance babban abin takaici ga ci gaban nahiyar, yana haifar da rikice-rikice da koma bayan tattalin arziki. Don haka, AU tana ɗaukar kowane juyin mulki a matsayin barazana ga zaman lafiya da kwanciyar hankali a yankin.
Bukatun Nan Take da Tasirin Yanki
AU ta bukaci sojojin Guinea-Bissau da su mika mulki ga farar hula nan take, su saki shugaban kasar da duk wasu fursunonin da aka kama. Shugaba Youssouf ya kuma yi kira ga dukkan ɓangarorin a Guinea-Bissau da su yi taka tsantsan don hana ɓarkewar rikici mai haɗari. Wannan juyin mulki ya zo a lokacin da yankin yammacin Afirka ke fuskantar igiyar juyin mulkin soja, kamar yadda aka gani a ƙasashe kamar Mali, Burkina Faso, da Guinea-Conakry. [[AICM_MEDIA_X]]
Ƙungiyar tattalin arzikin yammacin Afirka (ECOWAS) ta kasance tana aiki tare da AU don maido da tsarin mulki a Guinea-Bissau. Waɗannan ƙungiyoyin na yanki suna da alhakin tabbatar da cewa an kafa mulkin farar hula da bin doka. A baya, ECOWAS ta yi amfani da takunkumin tattalin arziki da siyasa wajen tilasta wa wasu ƙasashe su mika mulki ga farar hula.
Fayyace Rikicin a cikin Ƙasa Mai Cike da Rikici
Ga masu lura da siyasar yammacin Afirka, juyin mulkin a Guinea-Bissau ya kasance abin takaici saboda tarihin rashin kwanciyar hankali na ƙasar. Tun bayan samun ‘yancin kai daga Portugal a shekarar 1974, Guinea-Bissau ta sha fama da juyin mulki akai-akai da kuma rikice-rikicen siyasa. Sojoji sun kasance suna da tasiri mai ƙarfi a harkokin siyasar ƙasar, wanda ya hana ci gaban dimokuradiyya.
Tsare shugaban ƙasa da manyan jami’an gwamnati yana nuna yanayin raunin cibiyoyin dimokuradiyya a Guinea-Bissau. Ƙasar tana fama da talauci, fataucin miyagun ƙwayoyi, da rikice-rikicen siyasa, wanda ya sa ta zama mai rauni ga juyin mulki. Sahun mayar da martani na AU yana nuna irin muhimmancin da ake ciki, ba kawai ga Guinea-Bissau ba, har ma ga amincin ƙoƙarin nahiyar na kafafa ka’idojin dimokuradiyya.
Hanyar Gaba: Haɗin Kai da Goyon Baya
Shugaba Youssouf ya sake tabbatar da cikakken haɗin kai da al’ummar Guinea-Bissau, yana alka’awar cewa AU za ta ci gaba da ba da goyon baya ga zaman lafiya, kwanciyar hankali da ƙarfafa dimokuradiyya. Kwanaki masu zuwa za su zama gwaji mai mahimmanci ga AU da ECOWAS yayin da suke tafiyar da aikin diflomasiyya mai sarƙaƙiya da ake bukata don juyar da wannan sauyin mulkin da bai dace ba. [[AICM_MEDIA_X]]
Al’ummar duniya za su ci gaba da sanya ido don ganin ko matsin lamba na gama-gari daga ƙungiyoyin yanki zai iya karkatar da Guinea-Bissau daga ƙarin rikici da kuma komawa ga hanyar mulkin farar hula da tsarin mulki. A baya, matsin lamba daga ƙungiyoyin yanki ya taimaka wajen kawo karshen wasu juyin mulki a wasu ƙasashen Afirka.
Wannan rahoto ya dogara ne akan bayanai daga tushen farko: Ƙungiyar Afirka ta Yi Tir da Juyin Mulkin Soja a Guinea-Bissau.











