Makarantar Malam Inuwa: Tsarin Ilimi Mai Haɗa Addini Da Kimiyya Yana Samar Da Matsayin Gaba Ga Matasan Arewa

Bincike da Rahoto na Musamman

HADEJIA – A lokacin da yawancin tattaunawar ilimi a arewacin Najeriya ke tsakanin “ilimin zamani” da “ilimin gargajiya,” wata makaranta a jihar Jigawa tana nuna cewa zaɓi ɗaya ba lallai bane. Makarantar Malam Inuwa (MIA) ta kafa wani tsari na musamman wanda ke haɗa ƙwararrun karatun Alqur’ani da ilimin kimiyya da fasaha, kuma a cikin shekaru biyu kacal, ta sami ɗalibai 520.

Fasahar Haɗa Ilimi: Daga Haddace Ayoyi Zuwa Lissafi

Bikin musabaqa da baje kolin kimiyya da aka gudanar kwanan nan a Hadejia ya zama shaida ta zahiri ga irin nasarar da tsarin ilimin haɗin gwiwar ke samu. Ɗaliban sun nuna basirarsu ta hanyoyi daban-daban: haddace surori na Alqur’ani, muhawara ta hanyar Ingilishi da Larabci, da kuma nunin ayyukan kimiyya da fasaha.

Wannan tsarin, wanda Daraktan Hukumar Fasahar Sadarwa ta Ƙasa (NITDA) Malam Kashifu Inuwa Abdullahi ya halarta bikin nunawa, yana nufin warware wata babbar matsala a fagen ilimi a yankin: rashin daidaito tsakanin ilimin addini da na zamani, wanda ke haifar da matasa masu ilimin addini amma ba su da kayan aikin zamani, ko kuma masu ilimin yamma amma ba su da tushe mai ƙarfi na al’adu da ɗabi’a.

“Haɗa ilimin Alqur’ani da na yamma shi ne mafi ingancin tsarin ilimi ga arewacin Najeriya,” in ji wasu masu lura da al’amura da suka halarci taron, kamar yadda aka ruwaito a cikin rahoton asali na Arewa Agenda. Wannan ra’ayi yana nuna canjin tunani daga ra’ayoyin da ke ganin waɗannan fannoni biyu a matsayin masu hamayya da juna.

Ƙarfafawa da Kyautatawa: Gina Tushen Nasarar Gaba

Ɗaya daga cikin abubuwan da suka fito daga bikin shi ne mahimmancin ƙarfafawa ga ɗalibai. An ba ƴan ƙwararrun ɗalibai kyaututtuka irin su kekuna, kuɗaɗe, da kwamfutoci. Wannan alamar ƙarfafawa tana da muhimmanci sosai a yankin da yawancin iyaye ke fuskantar matsalolin tattalin arziki, kuma yana iya zama abin da zai sa ɗalibai su ci gaba da ƙoƙari.

Malam Kashifu Inuwa Abdullahi, wanda kuma ɗan asalin yankin ne, ya ba malamai kyaututtukan kuɗi, inda ya bayyana su a matsayin “ƙwarin gindin makarantar.” Wannan mataki yana nuna fahimtar cewa, ko da yake fasahar zamani na iya canza hanyar koyarwa, malamai masu ilimi da sadaukarwa har yanzu su ne ginshiƙan kowane tsarin ilimi mai nasara.

“Yana Da Daɗi Koyaushe A Dawo Gida”: Muhimmancin Mayar Da Gudunmawa Ga Al’umma

Magana ta Malam Kashifu, “Yana da daɗi koyaushe a dawo gida,” ta ɗauki wani ma’ana mai zurfi fiye da maraba kawai. Tana nuna wani ƙa’ida ta gudunmawa da haɓaka al’umma da manyan ’yan asalin yankin ke yi. A cewarsa, “ƙarfafawa da tunatar da ’ya’yanmu muhimmancin neman ilimin addini da na yamma, ya kasance ɗaya daga cikin hanyoyina na mayar da gudunmawa ga al’umma.”

Wannan ra’ayi na ‘mayar da gudunmawa’ shi ne tushen samun kuɗaɗe da tallafi ga irin wadannan cibiyoyi. Yana nuna yadda ƙwararrun ’yan asalin yankin za su iya amfani da gogewarsu da albarkatunsu don gina tushe daga gida, maimakon dogaro kawai kan tallafin gwamnati ko ƙasashen waje.

Matsalolin Gaba Da Tasirin Zamantakewa

Duk da nasarar da aka samu, akwai ƙalubale. Tsarin ilimi irin wannan yana buƙatar malamai waɗanda suka kware a fannoni biyu – watau masana addini masu fahimtar fasaha, ko kuma masana kimiyya masu ilimin addini mai zurfi. Samar da waɗannan ƙwararrun malamai na iya zama ƙalubale.

Kuma, akwai tambaya: shin wannan tsarin zai iya yaduwa? Shin za a iya ƙara shi ko kuma kwafa shi a sauran sassan arewacin Najeriya da ke fuskantar irin wannan buƙatar haɗa ilimin gargajiya da na zamani? Jami’an makarantar sun bayyana cewa wannan “nasarar fari ce kawai” a cikin burinsu na kawo sauyi.

Amma tasirin zamantakewar al’umma na iya zama babba. Idan aka samar da matasa masu iya fassara Alqur’ani da kuma ƙirƙirar software, ko kuma masu yin lissafi da kuma fahimtar ka’idojin addini, za a samar da ƙungiyar matasa masu ilimi waɗanda ba za su ji baƙin ciki a cikin al’adunsu ba yayin da suke fuskantar duniyar haɗin kai.

Ƙarshe: Wani Tsari Mai Ƙarfafa Ga Makomar Arewa

Aƙarshe, nasarar Makarantar Malam Inuwa ba wai kawai game da ɗalibai 520 ba ce. Ta fi haka: tana nuna yiwuwar cimma matsaya tsakanin abubuwa biyu da ake ganin suna hamayya. Tana ba da wata hanya ga iyaye da ke son ilimin addini mai ƙarfi ga ’ya’yansu amma kuma suna tsoron makomar aiki a duniyar zamani.

Kamar yadda masu shirya bikin suka ce a cikin sanarwarsu da ke kammala rahoton asali: “Bari wannan ya ƙarfafe ku: ku mayar da gudunmawa ga garinku… Sauyin da muke nema yana farawa da mu.” A Hadejia, wannan sauyin yana faruwa ta hanyar haɗa littafin da kwamfuta, da kuma ƙirƙirar tsarin ilimi wanda zai iya taimakawa wajen gina makomar arewacin Najeriya a kan ginshiƙai masu ƙarfi na addini da fasaha.

Tushen Rahoto: An ƙirƙiri wannan rahoton ta hanyar amfani da bayanai daga rahoton asali na Arewa Agenda a kan bikin nunin nasarori na Makarantar Malam Inuwa (MIA) da aka gudanar a Hadejia.